GRUPA OPERACYJNA
"MAKUCH RZEPAKOWY"

flag_yellow_low
MAKUCH
logo_kolo_ziel
PROW-2014-2020-logo-kolor

„Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie”,
Instytucja Zarządzająca PROW 2014-2020 – Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Materiał opracowany przez Śląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Częstochowie
współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach działania „Współpraca” PROW 2014-2020

Grupa Operacyjna „Makuch Rzepakowy”

O projekcie

Nr projektu 00118.DDD.6509.00094.2022.12

Okres realizacji projektu (data rozpoczęcia i zakończenia realizacji operacji)
17.11.2023 – 28.02.2025

Całkowity budżet operacji : 878 310, 00 zł

Jesteśmy Grupą Operacyjną pn. „Makuch rzepakowy” działającą jako konsorcjum podmiotów:

  • lider operacji – jednostka doradcza – Śląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Częstochowie
  • jednostka naukowa – Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego im. prof. Wacława Dąbrowskiego z siedzibą w Warszawie

Partnerzy projektu:

  • Piotr Kołodziejczyk – rolnik
  • Mirosław Lamch – rolnik
  • Mateusz Gorol – rolnik

Konsorcjum zostało utworzone na potrzeby projektu pn.: „Produkcja oleju tłoczonego na zimno i fermentowanego makuchu z rzepaku w gospodarstwie rolniczym” do działania „Współpraca” objętego PROW na lata 2014-2020.

Polska jest liczącym się w świecie producentem rzepaku, z którego otrzymujemy olej i makuch/śruta jako substancja białkowa dla żywienia zwierząt. Tłuszcze i oleje odgrywają zasadniczą rolę w żywieniu ludzi, zwierząt hodowlanych, w przemyśle chemicznym a także mogą być źródłem energii. Znaczenie tłuszczów roślinnych w porównaniu do zwierzęcych rośnie. Nasiona oleiste, z których pozyskuje się olej, uprawiane są na całym świecie, a ich produkcja stale zwiększa się. Jest to obecnie (wojna w Ukrainie) bardzo potrzebny a wręcz niezbędny kierunek rozwoju uprawy i poprawnego przetwórstwa. Z nasion rzepaku otrzymuje się olej oraz pozostałość czyli tzw. makuch (wytłok) po prasie ślimakowej lub też śrutę poekstrakcyjną, będącą pozostałością po chemicznej ekstrakcji oleju. Makuch i śruta rzepakowa mogą być przeznaczane na bardzo wartościową wysokobiałkową paszę dla zwierząt hodowlanych. Użycie do żywienia zwierząt makuchu  wymaga jednak zastosowania odpowiednich technologii ich spreparowania, by składniki pokarmowe zawarte w makuchu stały się przyswajalne i chętnie konsumowane przez zwierzęta. Wytłoki z nasion rzepaku mogą stanowić dobre źródło białka w paszach dla świń. Ze względu na zawarte w rzepaku substancje antyodżywcze  ( glukozynolany i inne) wytłoki należy odpowiednio przygotować do skarmiania. Mimo znacznego postępu w hodowli odmianowej rzepaku użyteczność paszowa wytłoków rzepakowych jest nadal zależna w największym stopniu od zawartości w nich glukozynolanów alkenowych  i  indolowych.   W Polsce dopuszczalny poziom sumy glukozynolanów alkenowych w przemysłowych nasionach rzepaku 00 wynosi 25 µM na 1 g suchej masy beztłuszczowej (smb). Glukozynolany nierozłożone nie są szkodliwe, ale po hydrolizie (przez enzym mirozynazę, znajdujący się w nasionach rzepaku lub przez enzymy bakteryjne) powstają z nich związki zaburzające funkcjonowanie tarczycy, wątroby i nerek – izotiocyjaniany, winylooksazolidynetiony i nitryle. Mirozynaza uaktywnia się po naruszeniu struktury nasion, ale traci aktywność po ogrzaniu. W procesie wytłaczania „na zimno” temperatura wytłoków dochodzi może do 80 ᵒC lub wyższej, gdy stosuje się także ekstruzję, co powoduje inaktywację mirozynazy. Przekształcanie glukozynolanów w szkodliwe pochodne zachodzi także pod wpływem enzymów wytwarzanych przez mikroflorę zasiedlającą przewód pokarmowy. Obecnie uważa się, że u  tuczników dopuszczalna ilość wytłoków rzepakowych powinna wynosić około  20%, a wyższy dodatek może powodować obniżenie ich przyrostów oraz wykorzystania paszy. Niewskazane jest natomiast podawanie wytłoków zwierzętom hodowlanym, ponieważ w ich organizmie może nastąpić kumulacja substancji szkodliwych dla zdrowia. Większość  prac przeprowadzono kilka lub nawet kilkanaście lat temu, używając w paszy nie przetworzone wytłoki rzepakowe. Istnieje konieczność ich aktualizacji, ponieważ prowadzone badania wskazują, że pozytywne efekty żywieniowe można uzyskać poprzez fermentacje wytłoków odpowiednio dobranymi szczepami drobnoustrojów. Takie badania ze śrutą rzepakową ( ilość tłuszczu – ok. 1%) są prowadzone przez zespół zgłaszający propozycję wykorzystania makuchu rzepakowego i otrzymane wstępnie rezultaty żywieniowe są bardzo obiecujące . Należy wobec tego przeprowadzić dalsze badania z makuchem rzepakowym, gdzie poprzez fermentację z przygotowanymi i poznanymi już drobnoustrojami naszego środowiska  możemy  zneutralizować zawarte w wytłokach substancje obniżające ich wartość żywieniową, a przede wszystkim powstającą gorzkość w wyniku przemian po wydzieleniu oleju z ziarna i stworzyć możliwości szerszego ich zastosowania w żywieniu świń, eliminując stosowanie genetycznie modyfikowanych śrut sojowych. Tłoczenie oleju rzepakowego jest procesem mechanicznego pozyskiwania oleju z nasion rzepaku. Obecnie do tłoczenia olejów roślinnych stosuje się prasy ślimakowe, a sam proces tłoczenia oleju z nasion nie jest skomplikowany i składa się z 4 etapów przygotowawczych i procesu właściwego: usuwania zanieczyszczeń metalowych za pomocą magnesu, rozdrabnianie nasion za pomocą walców płatkujących, kondycjonowanie polegające na ich ogrzaniu (dotyczy to tłoczenia na gorąco) i właściwy proces, tłoczenie miazgi nasiennej w prasie ślimakowej. Olej rzepakowy po procesie tłoczenia poddaje się filtracji w celu usunięcia z niego zanieczyszczeń stałych, a odpady takie, jak makuch i pozostałości pofiltracyjne są wysokobiałkowym dodatkiem pasz treściwych, zawierają one około 36% białka Do zalet metody tłoczenia oleju z nasion roślin oleistych zalicza się m.in. niskie nakłady inwestycyjne, z uwagi na fakt, iż metoda ta nie wymaga rozbudowanego parku maszynowego, a urządzenia do tłoczenia są tanie i możliwe do zastosowania w małej skali produkcyjnej. Ponadto firmy takie jak Anderson, czy Farmet podają, że prasy ślimakowe, które produkują, nie wymagają wstępnego rozdrabniania nasion, zatem proces jest jeszcze bardziej uproszczony i mniej kosztochłonny [www.farmet.cz/pl]. Należy nadmienić, że podczas procesu tłoczenia nie stosuje się rozpuszczalników organicznych. Z tego też względu tłoczenie olejów roślinnych można uznać za bezpieczne dla środowiska naturalnego, gdyż nie trafiają do niego substancje szkodliwe. Z kolei do wad procesu tłoczenia zaliczyć można niewielką wydajność względem nakładów energii, ponadto mniejszy uzysk oleju rzepakowego metodą tłoczenia, w porównaniu do jego uzysku w procesie ekstrakcji. O mniejszej wydajności procesu tłoczenia w stosunku do ekstrakcji świadczy również większa zawartość oleju resztkowego w wytłoku (około 7 – 8%), w porównaniu do śruty poekstrakcyjnej (około 1 – 2%) Wśród metod tłoczenia oleju rzepakowego, w zależności od temperatury, wyróżnić można tłoczenie na zimno oraz tłoczenie na gorąco, wymagające kondycjonowania nasion rzepaku poprzez ich ogrzanie. Tradycyjne kondycjonowanie zwiększa ilość zanieczyszczeń rozpuszczalnych w oleju, takich jak: fosfolipidy, barwniki i wolne kwasy tłuszczowe. Przyczynia się do tego działalność enzymów tj. lipazy, czy mirozynazy oraz termiczna destrukcja związków kompleksowych, z których uwalniają się nietriacyloglicerolowe składniki lipidów. Podczas hydrotermicznej obróbki całych nasion w strumieniu pary o temperaturze powyżej 100°C następuje inaktywacja mirozynazy, a wraz z nią, innych enzymów uznawanych za mniej stabilne termicznie Obróbka termiczna całych nasion ułatwia wydobycie z nich oleju, jednocześnie zapewniając inaktywację enzymów oraz ograniczenie uwalniania rozpuszczalnych w tłuszczach związków nietriacyloglicerolowych. Pod pojęciem tłoczenia na zimno należy rozumieć tłoczenie, podczas którego temperatura oleju rzepakowego nie powinna przekraczać 50°C. Olej tłoczony na zimno charakteryzuje się wysoką jakością i nie wymaga zastosowania procesów rafinacji (degummming, odkwaszanie, bielenie oraz dezodoryzacja). Olej pozyskany metodą tłoczenia na zimno charakteryzuje się mniejszą zawartością zanieczyszczeń nietriacyloglicerolowych, w porównaniu do oleju ekstrakcyjnego. Proces tłoczenia, może być wykonany termociśnieniową mechaniczną obróbką materiału (ekstruzją), mającą na celu zwiększenie uzysku oleju. W procesie ekstruzji miazga nasienna poddawana jest działaniu gorącej pary wodnej podnoszącej jej wilgotność do 10 – 13% i ciśnieniu na skutek czego materiał osiąga temperaturę min. 120°C. Czas ekstruzji wynosi zazwyczaj 7 – 20 sekund, a podczas opuszczania ekstrudera złoże ulega gwałtownemu rozprężeniu, uzyskując porowatą i trwałą teksturę, ułatwiającą perkolację rozpuszczalnika i jego drenaż. Szybkie osiąganie temperatury w ekstrudowanym materiale przyczynia się także do inaktywacji enzymów, w wyniku której otrzymuje się lepszej jakości olej rzepakowy. Na skalę przemysłową, w produkcji systemem mieszanym, początkowym etapem jest tłoczenie na zimno, a następnie po procesie ekstruzji następuje drugie tłoczenie oleju, tym razem na gorąco. Uzysk oleju roślinnego pozyskiwanego dwuetapowo z zastosowaniem ekstruzji jest znaczenie wyższy, jednak jego właściwości fizykochemiczne oraz atrybuty sensoryczne są niższe, w porównaniu do oleju roślinnego tłoczonego na zimno lej pozyskany w procesie tłoczenia, bądź ekstrakcji poddawany jest również oczyszczaniu, a spośród metod oczyszczania oleju wyróżnia się sedymentację, filtrację oraz rafinację. Proces fermentacji makuchu  będzie prowadzony przez odpowiednie szczepy drożdży – fermentacja alkoholowa oraz bakterie kwasu mlekowego – fermentacja mlekowa, które zostały już wstępnie zbadane w fermentacji i żywieniu trzody. Obydwie grupy drobnoustrojów, muszą być dodane w stężeniu (odpowiedniej gęstości) proporcjonalnie do ilości śruty rzepakowej, makuchu lub ich mieszaniny, wówczas będą się namnażać i zmieniać jej właściwości. Zostaną uwzględnione odpowiednie dla obu procesów, odmienne warunki procesu fermentacji. W związku z powyższym, zasadnym procesem technologicznym jest przeprowadzenie procesu fermentacji śruty w celu eliminacji gorzkiego smaku i zwiększenia wartości żywieniowej  śruty czy makuchu. Zastosowanie fermentowanej  śruty rzepakowej w żywieniu zwierząt może dać podobne, a nawet większe  efekty żywieniowe w porównaniu do pasz opartych na białku sojowym. Fermentacja pozwala w pełni wykorzystać potencjał białka zawartego w śrucie rzepakowej. Proces fermentacji wzbogaca paszę w krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, witaminy i różne biologicznie aktywne związki odżywcze. Ponadto stymulując  środowisko przewodu pokarmowego świń fermentowaną śrutą zmusza do rozwoju korzystnej mikroflory jelitowej (m.in. pałeczki kwasu mlekowego Lactobacillus czy Bifidobacterum). Fermentacja poprawia bezpieczeństwo zdrowotne pasz, eliminuje swoimi substancjami (bakteriocyny, H2O2 )  szkodliwe bakterie i rozkłada substancje gorzkie,  antyodżywcze i toksyczne w tym np. mykotoksyny.  Fermentowana śruta  rzepakowa jest chętnie zjadana przez trzodę chlewną, co sprawdziliśmy w prowadzonych obecnie badaniach nad fermentacją śruty. W związku z powyższym fermentacja śruty jest w pełni zasadna w żywieniu zwierząt i może być naszą krajową alternatywa dla soi która w większości jest genetycznie modyfikowana. Uważamy, że jest w pełni uzasadnione wnioskowanie o finansowanie proponowanej propozycji badań przemysłowych. Specyfiką proponowanego projektu jest pełne przygotowanie technologii pozyskiwania oleju i fermentacji makuch w gospodarstwie rolnika i hodowcy trzody, gdzie będzie sprawdzona jakość żywieniowa fermentowanego makuchu. W żywieniu trzody chlewnej chcemy podczas prowadzonych badań całkowicie wyeliminować lub bardzo ograniczyć udział śruty z modyfikowanej soi.

Główny cel operacji to przygotowanie technologiczne fermentacji makuchu rzepakowej w skali produkcji przemysłowej i sprawdzenie jej jako podstawowego składnika białkowego paszy dla trzody chlewnej. Proces ten będzie prowadzony przez odpowiednie szczepy drożdży – fermentacja alkoholowa oraz bakterie kwasu mlekowego – fermentacja mlekowa, które zostały wstępnie zbadane w fermentacji śruty i żywieniu trzody. Obydwie dobrane z szeregu szczepów grupy drobnoustrojów, muszą być dodane w stężeniu (odpowiedniej gęstości) proporcjonalnie do ilości śruty rzepakowej, makuchu lub ich mieszaniny, wówczas będą się namnażać i zmieniać jej właściwości. Zostaną uwzględnione odpowiednie warunki termiczne dla procesów fermentacji i przechowywania. Kolejny cel będzie polegał na ustaleniu procentowego dodatku sfermentowanej śruty i makuchu do paszy, służącej skarmieniu świń i ocena tego zadania podczas przemysłowej hodowli z wykorzystaniem  fermentowanego  makuchu.  Kolejne zadanie projektowe to zbadanie przyrostu masy zwierząt karmionych fermentowaną śrutą w stosunku do grupy kontrolnej, karmionej konwencjonalną paszą. Oceniany będzie stan zdrowotny zwierząt oraz środowisko, w tym stan jakościowy gnojowicy i obornika (poziom związków azotowych i mikrobiom obornika i gnojowicy) oraz mikrobiom gleby po nawożeniu obornika z hodowli świń. Następne zadanie odbywać się będzie u hodowcy i obejmować będzie ustalenie warunków fermentacji i przechowywania fermentowanej śruty rzepakowej w skali  przemysłowej. Kolejnym zadaniem po uzyskaniu odpowiedniej masy zwierząt będzie ilościowo – jakościowa ocena mięsa wieprzowego po uboju i mleka.  Końcowym zadaniem jednego cyklu badań będzie produkcja wyrobów mięsnych i ich jakościowa ocena z badaniami trwałości przechowalniczej. Następnie, dla potwierdzenia wyników zostanie wykonany drugi analogiczny cykl badawczy z uwzględnieniem wyników pierwszego cyklu doświadczalnego. Zakłada się, że rezultatem końcowym będzie uzyskanie mięsa wieprzowego lepszej jakość w stosunku do mięsa uzyskanego ze świń skarmianych paszą bez dodatku rzepaku. Mamy nadzieję , że zwiększy się poszukiwanie takiego mięsa przez konsumentów, ponieważ nie będzie w żywieniu genetycznie modyfikowanej  śruty sojowej. Zaplanowane działania projektowe są pionierskie i wymagają sprawdzenia na przemysłowych urządzeniach i zależności od uzyskanych wyników końcowych, planowane jest wdrożenie innowacyjnego sposobu skarmiania trzody chlewnej rodzimymi zbożami na większą skalę, w celu eliminacji genetycznie modyfikowanych składników paszowych, poprawy jakości mięsa i tłuszczu,  aromatyczności i smakowitości oraz obniżenia kosztów tuczu. Zakłada się dwa cykle badań w celu pełnego poznania efektów wpływu fermentowanej śruty na proces hodowli i jakość mięsa i jego przetworów. Po uboju zwierząt, będzie wykonana ocena jakościowa mięsa (klasyfikacja mięsa), rozbiór i ocena ilościowo-jakościowa elementów mięsnych. Następnie wykonane zostaną wyroby mięsne i  dokonana zostanie   ocena  jakości –  badania mikrobiologiczne, fizykochemiczne i sensoryczne. Po uboju zwierząt, będzie wykonana ocena jakościowa mięsa (klasyfikacja mięsa), rozbiór i ocena ilościowo-jakościowa elementów mięsnych. Zostaną przeprowadzone badania trwałościowe wyrobów mięsnych. Podobnie zostanie dokonana ocena przechowalnicza oleju. Zostaną wykonane badania mikrobiologiczne, fizykochemiczne oraz sensoryczne mięsa surowego, a następnie przygotowanie mięsa i produkcja wyrobów mięsnych z każdej grupy badawczej. Zostaną wykonane badania jakościowe (jw.)  tych wyrobów (polędwicy, boczku, kiełbasy szynkowej). Zostaną także przeprowadzone badania trwałościowe tych produktów. Prowadzone będą badania mutagenomiczne i mutataksonomiczne mikrobioty , świń i gleby nawożonej obornikiem z żywienia fermentowanym makuchem rzepakowy.

Etapy operacji

Etap I
Przygotowanie pomieszczeń produkcyjnych i zakup urządzeń do produkcji oleju tłoczonego na zimno, oraz do fermentacji makuchu i przechowywania pofermentacyjnego. Przygotowanie rzepaku do tłoczenia oleju na zimno. Produkcja oleju tłoczonego na zimno z rzepaku dwóch rolników i przygotowanie do fermentacji makuchu u jednego z rolników. Produkcja wstępna oleju tłoczonego na zimno. Ustalenie warunków tłoczenia na zimno oleju u rolnika. Ocena jakościowa oleju. Przygotowanie i wstępne prowadzenie fermentacji makuchu. Ocena jakościowo-ilościowa  makuchu po fermentacji. Opracowanie warunków fermentacji  makuchu (czas, wilgotność,  warunki termiczne fermentacji i przechowywania u producenta, ustalenie warunków technologicznych produkcji oraz przeprowadzenie badań jakościowych stosowanego w fermentacji makuchu (zawartość błonnika, wody, białka, profil kwasów tłuszczowych, poziom  i jakość mikroflory) oraz dobranie odpowiednich proporcji fermentowanego makuchu do skarmiania trzody chlewnej.

Etap II
W tym etapie będzie wdrażana przemysłowa technologia tłoczenia oleju na zimno i fermentacja makuchu  oraz zostaną wykonane badania jakościowe fermentowanego makuchu przez wstępne próby żywienia trzody chlewnej. Prowadzone będą badania przechowalnicze. Będzie prowadzony tucz trzody chlewnej (pierwszy cykl hodowlany- próba kontrolna i eksperymentalna). W trakcie tuczu będą oceniane przyrosty masy oraz stan zdrowotny zwierząt. Zostaną rozpoczęte badania żywieniowe trzody chlewnej/bydła oraz ocena żywieniowa grup zwierząt (kontrolnej, skarmianej paszą bez dodatku śruty/makuch i doświadczalnej skarmianej paszą z dodatkiem fermentowanej śruty). Tuczone zwierzęta zostaną poddane ocenie przyżyciowej i poubojowej. Zostaną przygotowane wyroby mięsne próby żywionej z udziałem fermentowanego makuchu i próby kontrolnej żywionej paszą standardową.

Etap III
Produkcja oleju z przygotowanego rzepaku. Ocena jakościowa i trwałościowa oleju rzepakowego. Produkcja i przechowywanie fermentowanego makuchu z jego  oceną jakościową zależnie od warunków termicznych procesu. Prowadzony będzie drugi cykl żywienia trzody chlewnej. Po uboju zwierząt, będzie wykonana ocena jakościowa mięsa (klasyfikacja mięsa), rozbiór i ocena ilościowo-jakościowa elementów mięsnych. Następnie wykonane zostaną wyroby mięsne i  dokonana zostanie   ocena  jakości –  badania mikrobiologiczne, fizykochemiczne i sensoryczne. Po uboju zwierząt, będzie wykonana ocena jakościowa mięsa (klasyfikacja mięsa), rozbiór i ocena ilościowo-jakościowa elementów mięsnych. Zostaną przeprowadzone badania trwałościowe wyrobów mięsnych. Podobnie zostanie dokonana ocena przechowalnicza oleju. Zostaną wykonane badania mikrobiologiczne, fizykochemiczne oraz sensoryczne mięsa surowego, a następnie przygotowanie mięsa i produkcja wyrobów mięsnych z każdej grupy badawczej. Zostaną wykonane badania jakościowe (jw.)  tych wyrobów (polędwicy, boczku, kiełbasy szynkowej). Zostaną także przeprowadzone badania trwałościowe tych produktów. Prowadzone będą badania mutagenomiczne i mutataksonomiczne mikrobiotu , świń i gleby nawożonej obornikiem z żywienia fermentowaną śrutą/makuch rzepakowy.


Rezultatem operacji będzie opracowanie i wdrożenie innowacyjnej technologii  przygotowania i produkcji rzepaku do wytwarzania oleju na zimno i fermentowanego makuchu rzepakowego jako składnika wartościowej  paszy dla świń i innych zwierząt. Fermentowana śruta o podwyższonej wartości pokarmowej i z obniżoną zawartością składników goryczkowych, będzie mogła być zastosowana jako składnik paszy zastępując używana powszechnie importowana  śrutę sojową. Produkcja fermentowanej a następnie przechowywanej śruty rzepakowej wzbogaci asortyment składników białkowych pasz rodzimego pochodzenia dla zwierząt jedno i wielożołądkowych. Spodziewanymi efektami planowanych działań będą odpowiednie przyrosty masy podczas hodowli, oraz poprawa stanu zdrowotnego zwierząt poprzez kształtowanie mikrobiomu przewodu pokarmowego (porównanie odporności na zachorowania pomiędzy grupą kontrolną i eksperymentalną) oraz poprawa jakości mięsa wieprzowego  i wyrobów mięsnych z doświadczalnej grupy zwierząt o wyższych właściwościach jakościowych i odżywczych niż mięso z obecnie żywionych zwierząt białkami sojowymi.  Ponadto spodziewamy się zmniejszenia poziomu odoru i związków azotowych w odchodach zwierzęcych. Wymiernym efektem ekonomicznym będzie obniżenie kosztów żywienia, ze względu na zwiększone wykorzystanie własnych pasz. Spodziewanym efektem powinno być zwiększone zainteresowane konsumenta produktami mięsnymi, mlecznymi ze zwierząt żywionych paszą bez dodatku soi GMO. Ponadto spodziewamy się pozytywnego wpływu odchodów zwierzęcych na  środowisko, szczególnie na mikrobiom gleby i obniżenie zawartości związków odorowych. Z uzyskanych wyników zostaną przygotowane publikacje do czasopism naukowych.

Instytut Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego im. prof. W. Dąbrowskiego posiada wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu badań naukowych związanych z technologią procesów fermentacji w produkcji żywności i pasz wykorzystując szczepy bakterii fermentacji mlekowej wyizolowane z naturalnych środowisk. Potwierdzeniem jest np.  udzielenie patentów pt. Bakteryjna kultura starterowa do kiszenia ogórków. Nr 217703 (decyzja UP z dnia 20.12.2013).; Sposób otrzymywania sera dojrzewającego, sposób otrzymywania zakwasu, zakwas i ser dojrzewający. Nr 219408 (decyzja UP z 08.09.2014 r.);  Szczep Weisella cibaria, zawierająca go kultura starterowa, zakwas, pieczywo oraz sposób otrzymywania pieczywa i zastosowanie szczepu, kultury starterowej lub zakwasu do wytwarzania pieczywa. Nr 225277 (decyzja z 04.10.2016 r.; Sposób wytwarzania liofilizowanego preparatu bakterii z gatunku Lactobacillus plantarum K KKP 593/p. P.415113 (decyzja z27.11.2017 r.). Ponadto w literaturze naukowej znajduje się wiele publikacji pracowników IBPRS dotyczących udziału drobnoustrojów w różnych procesach.

Zastosowanie technologii ukwaszania makuchu rzepakowego jako dodatku paszowego, do przewodu pokarmowego zwierząt może spowodować wzbogacenie mikrobiomu zwierząt oraz odchodów. Gnojowica  wykorzystywana jako naturalny nawóz, będzie wzbogacała glebę w bakterie środowiskowe. Gnojowica uzyskana od zwierząt karmionych paszą z dodatkiem kiszonej śruty rzepakowej z bakteriami  kwasu mlekowego będzie stanowić swoistą szczepionkę mikrobiologiczną dla gleby. Przeprowadzone będą badania genetyczne genomu gleby przed i po nawożeniu. Przefermentowana gnojowica będzie cennym nawozem organicznym poprawiającym strukturę gleby i jej żyzność. Mikroorganizmy kwasu mlekowego wyeliminują zagniwanie i wstrzymają wydzielanie gazów, takich jak amoniak, siarkowodór, itp., dzięki czemu nie będzie wydzielała ona uciążliwych odorów. Przefermentowana gnojowica będzie bogatsza w makro- i mikroelementy dobrze przyswajane przez rośliny. Wyżej opisane zalety stosowania paszy z dodatkiem ukiszonego makuchu rzepakowego wpisują się w szeroko rozumiany program ochrony środowiska naturalnego i tworzony obecnie tzw. zielony ład. Emisje te dotyczą gazów odorowych  i cieplarnianych. Powstające związki lotne przyczyniają się do powstawania kwaśnych deszczów, eutrofizacji zbiorników wodnych i gleb, korozji w budynkach inwentarskich oraz uszkodzenia warstwy ozonowej, do złego samopoczucia zwierząt, są uciążliwe dla lokalnej społeczności. Wobec istniejącego problemu szuka się rozwiązań neutralizujących wpływ produkcji zwierzęcej na środowisko. Ponadto, podejmuje się liczne działania na drodze żywieniowej poprzez różne rozwiązania technologiczne. Techniki żywieniowe bazują na modyfikacji diety i wymagają stałego monitoringu utrzymywanych zwierząt (przyrostu masy ciała i stanu zdrowia).  Bakterie fermentacji mlekowej eliminują zagniwanie i wstrzymują wydzielanie gazów odorowych.

Zaplanowana do realizacji operacja przemysłowa fermentacji makuchu rzepakowego przyczynia się, w ogromnej mierze, do wsparcie sektora rolnego, gdyż stwarza możliwość ograniczenia stosowania pasz z GMO i zwiększenia produkcji rzepaku z którego śruta lub wytłoki będą wykorzystane do produkcji pasz. Ponadto, jak wynika z danych literaturowych, wpłynie ten sposób żywienia na poprawę dobrostanu zwierząt hodowlanych poprzez: lepsze trawienie, większy przyrost masy ciała zwierząt, poprawę funkcji fizjologicznych, ograniczenie występowania biegunki, ograniczenie schorzeń skóry, likwidację odorów pochodzących z emisji gazów takich jak: amoniak, siarkowodór, merkaptany. Co w efekcie przełoży się na poprawę stanu środowiska hodowli: poprawę jakości powietrza w pomieszczeniach inwentarskich i magazynach poprzez likwidację zagniwania materii organicznej, zmniejszenie uciążliwości wobec środowiska i sąsiedztwa, redukcję liczebności owadów, przede wszystkim much (oprysk w budynkach inwentarskich, oprysk ściółki i pryzm), ograniczenie w populacji mikroorganizmów chorobotwórczych.

Wykorzystanie aktualnej wiedzy i najnowszej technologii, dotyczącej procesów fermentacji przyczyni się do zawiązania współpracy pomiędzy naukowcami (IBPRS), hodowcami i rolnikiem, a także Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego i zaowocuje wdrożeniem innowacyjnej technologii fermentacji śruty rzepakowej stanowiącej dodatek do pasz, jako alternatywa dla białkowych zbóż genetycznie modyfikowanych.

[ kontakt ]

[ mEDIA SPOŁECZNOŚCIOWE ]

Copyright © 2025 Makuch rzepakowy